Arabistanda Kaya Yazıtları

 Geçenlerde Suudi Arabistan’da keşfedilen ve üzerinde İhlas Suresi’nin kazılı olduğu kaya yazıtı, kamuoyunda büyük bir şaşkınlık yarattı. İlk bakışta bu durum çok olağandışı görünse de aslında Arap Yarımadası’nın derinliklerinde saklı duran epigrafi (kitabe bilimi) mirası bize çok daha köklü bir hikaye anlatır.

    Bölge incelendiğinde; El-Ula yakınlarında Semûdî kavminden kalma yazıtlar, Şam’ın güneydoğusundaki Safâ Yazıtları ve Güney Arabistan’daki Lihyânî kitabeleri göze çarpar. Bu yazıtlar, ilerleyen yüzyıllarda karşımıza çıkacak olan oval formlu nesih tarzı yazıların da estetik öncüllerini barındırır. Benzer şekilde, Cebel-i Durûz’un doğusunda bulunan Nemâre (İmruü'l-Kays) ve Ümmü'l-Cimâl yazıtları da Arap yazısının İslam öncesi gelişim zincirinin en önemli halkalarındandır. Halep’teki Cebbul (Gibbou) Gölü’nün güneyinde, Zebed kasabasında bulunan Süryanice, Grekçe ve Arapça olmak üzere üç dilli (trilingual) yazıtlar ise köşeli kûfî hat modelinin erken etkilerini taşır.

    Tüm bu arkeolojik kanıtlar ışığında, Arapça'nın İslamiyet'ten önce hiç yazılmadığı veya bilinmediği yönündeki yaygın ezber ciddi şekilde sorgulanabilir hale gelmektedir. Aslında bu tarihsel gerçekliği doğrulamak için sadece arkeolojiye değil, klasik İslam literatürüne bakmak da yeterlidir. Belâzürî, ünlü eseri Fütûhu'l-Büldân'da, İslam Kureyş kabilesinde doğduğunda halihazırda 17 kişinin Arapça okuma-yazma bildiğini açıkça kaydeder. Dolayısıyla, bugün karşılaştığımızda şaşkınlıkla baktığımız o kaya kitabeleri, aslında tarih ve dil literatüründe yeri çoktan belli olan, köklü bir yazı geleneğinin olağan ve somut yansımalarından ibarettir.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Vengo ve Elhamra Rüyası üzerine birtakım çeşitlemeler..

Resim
  Merhaba dostlar uzun bir aradan sonra yine merhaba.. Konseptimizi bir minyatür bir film olarak yenilemeye ne dersiniz? Cevabınız “-evet.” ise doğru adrestesiniz. Buyurun oturun dizimin dibine haydi biraz sohbet edelim ancak bilirsiniz ben biraz gevezeyim. Halini vaktinizi sordum, büyüklerin ellerinden küçüklerin gözlerinden öptüm sayın. Sahi görüşmeyeli kaç gün kaç saat oldu? Ah dostlar ah bir bilseniz başıma neler geldi neler.. Ama aralarında en güzeli minyatüre başlamam oldu diyebilirim.   Yeni bir ruh aktarımı. Evet ruh aktarımı portalımıza hoş geldiniz bu kapıdan geçtiğinizde ardınızda bıraktığınız dünyada güneş çoktan batmış, önünüzdeki alemlerde ise yeni şafak söküyor; ufuktaki kızıllığa bakar mısınız!? Size Ahmet Haşim’den “Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta.” mısralarını okudum sayın. Ay ne bu sendeki saydırma derdi, başlatma şimdi saymana dediğinizi de duydum. Haklısınız dostlar ne diyim. Velhasıl geçtiniz mi portalımızdan? İntersellar’deki gibi zaman mefhumum...
Devamı

Ziryab'ın Kaçışı: Ağaçlar

Resim
  Ziryab’ın Kaçışı: Ağaçlar   “Ey Âdem! Sana sonsuzluk ağacının ve son bulmayacak bir hükümranlığın yolunu göstereyim mi? (Tahâ, 120.)   Yüce Allah altı günde yerleri ve gökleri; bu altı günün birinde de cennette Âdem ile Havva’yı yarattı. [1] Cennet o ki, ağaç dallarının birbirlerine dolanarak yere gölge yapan ağaçlarla dolu, altında ırmaklar akan bahçeler. [2] Hiç ağaçlar hakkında düşündünüz mü? Mesela Âdem ile Havva’nın ağacını? Bu ağaç hakkında pek çok rivayet vardır. Bir rivayete göre elmadır ki, bu en sevilen rivayettir. Çünkü elma ağacı hayat ağacının tüm vasıflarını taşır. Düşündüğünüzde masallara kötü kalpli cadının elinde hep bir tane kırmızı elma var olduğunu hatırlarsınız. Bu elma hayat alır. Bir başka hikâyede çocuğu olmayanlara iki elma verir, dervişin biri. Bu elma yeni bir can verir. Mesela Bir Yusuf Masalı’nda Yusuf sevdiceğinin yanağı şefkat tokadı vurduktan sonra Şivekar bir elmaya dönüşüp cinlerden saklanır. Bu elma ise gizli bir bahçede sak...
Devamı

dumanlı dağ

Resim
 öncelikle kestane balının diyarı zonguldaktan herkese selamlar saygılar.. her ne kadar zonguldakta olmasam da.. buraya  karanlıkta   bir tavşanı karanlıkta kovalamaktan geliyorum. umarım ben de ıraktaki tavşan eti yiyip geleceği görmüşçesine konuşan bazı alimlerden olmam.. Şimdi durduk yere köyde paranormal aktivitelere gerek yok (duman içinde kaybol yüz emojisi)      yahu ben buraya en son 11 şubat 2022'de yazmışım. yuh ne ara bu kadar ara (cümle içinde kısa bir seciye merhaba) bu süre zarfında ben lisanstan mezun oldum, bir sene tercümanlık bizim mahalledeki adıyla amelelik yaptım, yüksek lisansa başla tez mez derken konsolos bile oldum ama buraya hiç bakmamışım. bu da benim ayıbım olsun. kadrolu işsiz ve öğrenci kontenjanındaki yerimi sağlamda tutarken yaşım kemalet yaşına erdi ve seçimlerde seçilmeyen çoban muhtar adayı gibi benim de sırtıma üç kusur yazıldı. biri fagırlık diğeri garibanlık bir diğeri ise  şairlik demek isterdim ama bende şairlik ...
Devamı